Κλινική Μαιευτικής-Γυναικολογίας

Στο τμήμα μας παρέχουμε υπηρεσίες σε πέντε βασικούς άξονες της γυναικείας υγείας. Αυτοί οι άξονες σχεδιάστηκαν ώστε να καλύπτουν μία ασθενή σε διαφορετικές περιόδους της ζωής της εντός της ίδιας κλινικής.

• Γενική γυναικεία υγεία και γυναικολογική εξέταση: Ρουτίνα έλεγχος, τεστ Παπ (τραχηλική επίχριση), πυελικό υπερηχογράφημα, αξιολόγηση κολπικής έκκρισης και λοίμωξης, εμμηνορρυσιακές διαταραχές, δυσμηνόρροια, διαχείριση προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου.
• Παρακολούθηση κύησης και τοκετός: Προγεννητική συμβουλευτική, έλεγχοι πρώτου τριμήνου, λεπτομερείς υπερηχογραφικές εξετάσεις (ανίχνευση ανωμαλιών, βιοφυσικό προφίλ), παρακολούθηση κύησης υψηλού κινδύνου, φυσιολογικός τοκετός και καισαρική τομή.
• Εμμηνόπαυση και οστεοπόρωση: Διαχείριση συμπτωμάτων περιεμμηνοπαυσιακής περιόδου, αξιολόγηση θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (HRT), παρακολούθηση οστεοπόρωσης και παραπομπή.
• Αξιολόγηση υπογονιμότητας: Αρχική διαγνωστική διαδικασία — ορμονικό προφίλ, HSG (μητρογραφία), παρακολούθηση ωοθυλακίων· παραπομπή σε εξειδικευμένο κέντρο όταν κρίνεται αναγκαίο.
• Οικογενειακός προγραμματισμός: Συμβουλευτική μεθόδων αντισύλληψης, τοποθέτηση ενδομήτριας συσκευής (σπιράλ), πρωτόκολλα χαπιών και ενέσεων, έλεγχος σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων.

Στο χειρουργικό σκέλος, η υστεροσκόπηση, οι λαπαροσκοπικές παρεμβάσεις και οι άλλες επεμβάσεις που καλύπτει η μαιευτική-γυναικολογική ειδικότητα σχεδιάζονται σε συντονισμό με το αρμόδιο κέντρο, βάσει της ένδειξης και της γενικής κατάστασης υγείας της ασθενούς. Η Nis Clinic είναι μια δομή εξωτερικής κλινικής· σε καταστάσεις που απαιτούν χειρουργική επέμβαση, διεξάγεται παραπομπή και κοινή παρακολούθηση για παρεμβάσεις σε νοσοκομειακό επίπεδο.

Η ολιστική διεξαγωγή της παρακολούθησης κύησης από έναν ιατρό είναι σημαντική τόσο για την ασφάλεια της μητέρας όσο και του μωρού. Στο τμήμα μας η παρακολούθηση της εγκύου γίνεται στο πλαίσιο ενός τυποποιημένου προγράμματος, αλλά προσαρμοσμένη στο ιστορικό κάθε ασθενούς.

Πρώτο τρίμηνο (1η–12η εβδομάδα): Επιβεβαίωση κύησης, τεκμηρίωση καρδιακού παλμού, συγχρονισμός της εβδομάδας κύησης με την ημερομηνία τελευταίας εμμηνορρυσίας. Σε αυτή την περίοδο γίνεται ο συνδυαστικός έλεγχος (NT — μέτρηση αυχενικής διαφάνειας + διπλός βιοχημικός έλεγχος)· σε κύηση προχωρημένης ηλικίας ή σε καταστάσεις υψηλού κινδύνου συζητούνται οι επιλογές μη επεμβατικής προγεννητικής εξέτασης (NIPT).

Δεύτερο τρίμηνο (13η–27η εβδομάδα): Το λεπτομερές υπερηχογράφημα ανίχνευσης ανωμαλιών γίνεται στις 20–22 εβδομάδες. Αυτή η εξέταση είναι ένας κρίσιμος έλεγχος όπου σαρώνεται η ανάπτυξη των οργάνων του μωρού και πραγματοποιείται αφιερώνοντας επαρκή χρόνο. Ο έλεγχος για σακχαρώδη διαβήτη κύησης (OGTT) ανήκει στο τυποποιημένο πρόγραμμα μεταξύ 24ης και 28ης εβδομάδας· σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου μπορεί να γίνει νωρίτερα.

Τρίτο τρίμηνο (28η–40η εβδομάδα): Η παρακολούθηση ανάπτυξης του μωρού, η εντόπιση πλακούντα, η ποσότητα αμνιακού υγρού και η doppler αξιολόγηση διεξάγονται με τακτικούς ελέγχους. Από την 36η εβδομάδα ξεκινά εβδομαδιαίος έλεγχος· η μη στρεσογόνος δοκιμασία (NST) εφαρμόζεται όταν κρίνεται αναγκαίο.

Κύηση υψηλού κινδύνου: Σε ασθενείς με υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη κύησης, προδρομικό πλακούντα, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης (IUGR), πολύδυμη κύηση, προχωρημένη ηλικία μητέρας (35+) και ιστορικό επιπλοκών προηγούμενης κύησης, αυξάνεται η συχνότητα παρακολούθησης· οι απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις και η συμβουλή κέντρου εμβρυομητρικής ιατρικής διεξάγονται από κοινού.

Το πλεονέκτημα της παρακολούθησης εγκύου στην ΤΔΒΚ είναι το εξής: αντί για τα προβλήματα της μεγάλης πόλης όπως πυκνή κίνηση, ουρά ραντεβού και αλλαγή ιατρού, υπάρχει μια δομή όπου η ασθενής μπορεί να συνάψει σχέση με τον ίδιο ιατρό και να διατηρηθεί ένα συνεκτικό πλάνο παρακολούθησης έως την ημέρα του τοκετού. Για διεθνείς ασθενείς (ιατρικός τουρισμός), ένα μέρος της παρακολούθησης εγκύου μπορεί να γίνει στην ΤΔΒΚ και ένα μέρος στη χώρα τους· σε αυτή την περίπτωση τα αρχεία μοιράζονται και το ημερολόγιο συντονίζεται.

Η απόφαση για τη μέθοδο τοκετού δεν λαμβάνεται με ένα μόνο κριτήριο. Η ιατρική κατάσταση της μητέρας, η θέση και η ανάπτυξη του μωρού, η εντόπιση του πλακούντα, το ιστορικό προηγούμενων τοκετών και η προτίμηση της μητέρας — όλα αξιολογούνται μαζί. Η ιατρική ένδειξη έχει προτεραιότητα· η εκλεκτική καισαρική κατ' επιλογή είναι ξεχωριστό θέμα και η απόφαση λαμβάνεται μετά από λεπτομερή συζήτηση με την ασθενή.

Φυσιολογικός τοκετός: Εφόσον η θέση του μωρού είναι κατάλληλη, ο πλακούντας δεν παρουσιάζει πρόβλημα και η υγεία της μητέρας επιτρέπει τον τοκετό, ο κολπικός τοκετός είναι η προτιμώμενη οδός. Η παρακολούθηση του τοκετού (ωδίνες) γίνεται σύμφωνα με την τυπική μαιευτική πρακτική· η παρακολούθηση εμβρυϊκής καρδιάς, οι συστολές της μήτρας και η τραχηλική μεταβολή αξιολογούνται με τακτικούς ελέγχους.

Ανώδυνος τοκετός με επισκληρίδιο αναλγησία: Κατά την ενεργό φάση του τοκετού, ανάλογα με την επιθυμία της ασθενούς και την εκτίμηση της αναισθησιολογικής ομάδας, μπορεί να εφαρμοστεί επισκληρίδιος αναλγησία. Αυτή η μέθοδος μειώνει σημαντικά τον πόνο του τοκετού, η συνείδηση της μητέρας παραμένει σε εγρήγορση και το προφίλ ασφαλείας σχετικά με τη μεταφορά στο μωρό βρίσκεται σε αποδεκτό επίπεδο. Δεν είναι κατάλληλη για κάθε ασθενή — σε ιστορικό χειρουργικής σπονδυλικής στήλης, αιμορραγική διαταραχή, τοπική λοίμωξη ή ρητή άρνηση της ασθενούς συζητούνται εναλλακτικές μέθοδοι αναλγησίας.

Καισαρική τομή: Απαιτείται καισαρική σε προδρομικό πλακούντα, ισχιακή προβολή, ακατάλληλη θέση σε δίδυμη κύηση, σε προηγούμενες δύο καισαρικές, σε εμβρυϊκή δυστοκία και σε άλλες μαιευτικές ενδείξεις. Επιλογές αναισθησίας:

• Ραχιαία αναισθησία: Αποκλεισμός μίας δόσης από την οσφύ. Η συνείδηση της μητέρας παραμένει σε εγρήγορση, ταχεία δράση, η πρώτη επαφή με το μωρό είναι αμέσως δυνατή. Προτιμάται στις περισσότερες προγραμματισμένες καισαρικές.
• Επισκληρίδιος αναισθησία: Σε ασθενή που έχει ήδη τοποθετηθεί επισκληρίδιος στον τοκετό, όταν χρειαστεί επείγουσα καισαρική, η δόση αναισθησίας μπορεί να αυξηθεί από τον υπάρχοντα καθετήρα.
• Γενική αναισθησία: Χρησιμοποιείται σε επείγουσες καταστάσεις, σε αντενδεικνυόμενη ραχιαία/επισκληρίδιο ή στην ειδική προτίμηση της ασθενούς.

Η προτίμηση της μητέρας για τη μέθοδο τοκετού: Η ενημέρωση και η διαδικασία λήψης απόφασης διεξάγονται λεπτομερώς στη συμβουλή. Μια εκλεκτική καισαρική που σχεδιάζεται με βιαστική απόφαση δεν πρέπει να είναι μια επιλογή που η ασθενής θα αμφισβητήσει αργότερα, αλλά μια απόφαση που έχει εξεταστεί από κοινού. Η Dr. Mehmetoğlu συνοψίζει την κλινική της στάση: "Η απόφαση μεταξύ καισαρικής και φυσιολογικού τοκετού λαμβάνεται βάσει της ιατρικής ένδειξης· η επιθυμία και η προσδοκία της ασθενούς ακούγονται επίσης, αλλά η ιατρική αιτιολόγηση προηγείται."

Η γυναικολογική εξέταση διαφοροποιείται ανάλογα με τη φάση ζωής της γυναίκας. Ο ετήσιος ρουτίνα έλεγχος είναι η βάση της γυναικείας υγείας· η προσέλευση στον ιατρό περιμένοντας συμπτώματα οδηγεί στην καθυστέρηση πολλών καταστάσεων που θα μπορούσαν να εντοπιστούν νωρίς.

Περιεχόμενο ετήσιας ρουτίνα εξέτασης:

• Γενική γυναικολογική εξέταση (εξέταση με κολπικό κάτοπτρο, διμερής ψηλάφηση)
• Πυελικό υπερηχογράφημα (διακοιλιακό ή διακολπικό)
• Τεστ Παπ (τραχηλική επίχριση) — για έλεγχο καρκίνου τραχήλου μήτρας
• Επισκόπηση μαστού και παραπομπή για απεικόνιση μαστού όπου ενδείκνυται
• Σε περίπτωση παραπόνων, καλλιέργεια κολπικής έκκρισης, ορμονικό προφίλ

Συχνότητα τεστ Παπ και έλεγχος HPV: Το τεστ Παπ ξεκινά μετά τα 21 χρόνια ή μετά την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Η συχνότητα είναι γενικά κάθε 3 χρόνια (εφόσον το αποτέλεσμα είναι φυσιολογικό), και σε συνδυασμό με έλεγχο HPV μπορεί να εκτείνεται έως κάθε 5 χρόνια. Σε μη φυσιολογικό αποτέλεσμα τεστ Παπ γίνεται κολποσκόπηση (αξιολόγηση τραχήλου με μεγεθυμένη εικόνα) και, όταν κρίνεται αναγκαίο, τραχηλική βιοψία.

Ενδομητρική βιοψία: Σε ασθενείς με μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία, ακανόνιστες και παρατεταμένες εμμηνορρυσίες, αυξημένο ενδομητρικό πάχος, λαμβάνεται δείγμα από το ενδομήτριο. Η διαδικασία μπορεί να γίνει σε συνθήκες εξωτερικής κλινικής, με τοπική αναισθησία· το δείγμα αποστέλλεται στο παθολογοανατομικό εργαστήριο.

HSG (υστεροσαλπιγγογραφία — μητρογραφία): Μέρος της διαγνωστικής διαδικασίας υπογονιμότητας. Η βατότητα της ενδομητρικής κοιλότητας και των σαλπίγγων αξιολογείται με σκιαγραφικό ακτινογράφημα. Γίνεται στην πρώιμη ωοθυλακική φάση μετά το τέλος της εμμηνορρυσίας.

Κολποσκόπηση: Όταν υπάρχει υποψία τραχηλικών βλαβών, η λεπτομερής εξέταση της τραχηλικής επιφάνειας με μεγεθυντικό οπτικό όργανο. Με χρώση οξεϊκού οξέος και διαλύματος Lugol εντοπίζονται οι ύποπτες περιοχές, και αν χρειαστεί λαμβάνεται βιοψία στην ίδια συνεδρία.

Η συχνότητα κάθε εξέτασης ελέγχου εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία της ασθενούς, το οικογενειακό ιστορικό, τα προηγούμενα αποτελέσματα και τους παράγοντες κινδύνου. Αντί για έναν ενιαίο κανόνα όπως "ετήσια για όλους", προτείνεται ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα παρακολούθησης.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια μεταβατική περίοδος κατά μέσο όρο 4–8 ετών (περιεμμηνόπαυση). Σε αυτή τη διαδικασία ο εμμηνορρυσιακός κύκλος διαταράσσεται, και μπορεί να αναπτυχθούν παράπονα όπως εξάψεις, νυκτερινές εφιδρώσεις, διαταραχές ύπνου, διακυμάνσεις διάθεσης και κολπική ξηρότητα. Κάθε γυναίκα δεν το βιώνει με την ίδια ένταση· σε ορισμένες η ποιότητα ζωής επηρεάζεται εμφανώς, σε άλλες περνά σιωπηλά.

Η κλινική μας προσέγγιση:

• Διάγνωση: Η διάγνωση της εμμηνόπαυσης τίθεται συνήθως με τα κλινικά ευρήματα και το εμμηνορρυσιακό ιστορικό. Οι βοηθητικές εξετάσεις (FSH, οιστραδιόλη) δεν είναι απαραίτητες σε τυπική περίπτωση· ωστόσο ζητούνται σε υποψία πρώιμης εμμηνόπαυσης (κάτω από 40 ετών) ή σε άτυπες εικόνες.
• Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT): Σε ασθενείς με εμφανώς επηρεασμένες εξάψεις, νυκτερινές εφιδρώσεις και γεννητουρητικά συμπτώματα αξιολογείται η επιλογή HRT. Η ένδειξη, οι αντενδείξεις (ιστορικό καρκίνου μαστού, θρομβοεμβολικό επεισόδιο, ανεξέλεγκτη υπέρταση, ηπατική νόσος) και το προφίλ κινδύνου συζητούνται λεπτομερώς. Αν ληφθεί απόφαση, σχεδιάζεται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση, για το συντομότερο διάστημα.
• Τοπική κολπική θεραπεία: Για το γεννητουρητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης (κολπική ξηρότητα, επώδυνη συνουσία, παράπονα ουροποιητικού) η τοπική οιστρογονική θεραπεία είναι μια ξεχωριστή επιλογή από τη συστηματική HRT και έχει χαμηλότερο γενικό προφίλ κινδύνου.
• Τρόπος ζωής και εναλλακτικές προσεγγίσεις: Η τακτική άσκηση, το ασβέστιο-βιταμίνη D, η διατροφή με βάση τη σόγια, η μείωση καφεΐνης-αλκοόλ και η υγιεινή ύπνου δείχνουν εμφανή επίδραση σε αυτή την περίοδο. Αυτές αποτελούν προσέγγιση πρώτης γραμμής για ασθενείς που αρνούνται την HRT ή στις οποίες αντενδείκνυται.

Παρακολούθηση οστεοπόρωσης: Μετά την εμμηνόπαυση η οστική απώλεια επιταχύνεται. Η μέτρηση οστικής μεταλλικής πυκνότητας (DEXA) συνιστάται σε όλες τις γυναίκες άνω των 65 ετών, και νωρίτερα σε όσες έχουν παράγοντες κινδύνου (πρώιμη εμμηνόπαυση, οικογενειακό ιστορικό κατάγματος ισχίου, μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, BMI κάτω από 20). Η θεραπευτική απόφαση διεξάγεται σε συντονισμό με την ειδικότητα ενδοκρινολογίας ή παθολογίας.

Η περίοδος της εμμηνόπαυσης δεν είναι ένα σημείο όπου η γυναικεία υγεία "τελειώνει"· είναι η αρχή μιας νέας φάσης παρακολούθησης. Η καρδιαγγειακή υγεία, η οστική πυκνότητα, ο έλεγχος μαστού και τραχήλου συνεχίζονται αδιάκοπα και σε αυτή την περίοδο.

Ορισμός υπογονιμότητας: Η αδυναμία επίτευξης κύησης μέσα σε 1 χρόνο κάτω από τα 35 έτη και μέσα σε 6 μήνες άνω των 35 ετών, παρά την μη προστατευμένη και τακτική σεξουαλική επαφή. Δεν χρειάζεται πανικός πριν συμπληρωθεί αυτό το διάστημα· ωστόσο, αν υπάρχουν ειδικοί παράγοντες κινδύνου (προηγούμενη πυελική λοίμωξη, ιστορικό ενδομητρίωσης, ακανόνιστη εμμηνορρυσία, γνωστό ανατομικό πρόβλημα), ζητείται νωρίτερη αξιολόγηση.

Αρχικός διαγνωστικός έλεγχος — ποιες εξετάσεις;

• Λεπτομερές ιστορικό και φυσική εξέταση (και για τους δύο συντρόφους)
• Ορμονικό προφίλ: FSH, LH, οιστραδιόλη, AMH (δείκτης ωοθηκικού αποθέματος), TSH, προλακτίνη
• Αξιολόγηση ωοθηκικού αποθέματος: AMH + καταμέτρηση άντρων ωοθυλακίων με διακολπικό υπερηχογράφημα
• HSG (μητρογραφία) — έλεγχος βατότητας σαλπίγγων
• Σπερμοδιάγραμμα για τον σύντροφο

Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των εξετάσεων μπορεί να σχεδιαστεί σε συνθήκες εξωτερικής κλινικής. Όταν συγκεντρωθούν τα αποτελέσματα, καθορίζεται η πορεία παρακολούθησης ανάλογα με την κατάσταση του ζευγαριού. Σε ορισμένες περιπτώσεις το πρόβλημα είναι απλό και αρκεί ο τρόπος ζωής ή μια βραχείας διάρκειας πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας· σε άλλες περιπτώσεις χρειάζεται παραπομπή σε προηγμένο κέντρο αναπαραγωγικής ιατρικής (IVF/ICSI). Στη Nis Clinic γίνεται αρχικός διαγνωστικός έλεγχος, δεν διεξάγεται πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης· αφού ολοκληρωθεί η διαγνωστική διαδικασία, η παραπομπή σε προηγμένο κέντρο συζητείται με διαφάνεια.

Οικογενειακός προγραμματισμός — μέθοδοι αντισύλληψης:

• Ενδομήτρια συσκευή (σπιράλ / IUD): Ορμονικές (λεβονοργεστρέλη) και χάλκινες επιλογές. Αποτελεσματικότητα 5–10 ετών, αναστρέψιμη, υψηλή επιτυχία. Τοποθετείται στην εξωτερική κλινική την πρώτη εβδομάδα μετά την εμμηνορρυσία· ο έλεγχος τοποθέτησης γίνεται με υπερηχογράφημα 4–6 εβδομάδες αργότερα.
• Ορμονικό χάπι, κολπικός δακτύλιος, διαδερμικό έμπλαστρο: Ημερήσιες, εβδομαδιαίες ή μηνιαίες επιλογές. Επιλέγονται ανάλογα με την ηλικία της ασθενούς, το κάπνισμα, το ιστορικό ημικρανίας και το καρδιαγγειακό προφίλ κινδύνου.
• Τριμηνιαία ένεση: Επιλογή για ασθενείς που δυσκολεύονται με τη λήψη χαπιού ή θηλάζουν.
• Μέθοδοι φραγμού: Προφυλακτικό· εκτός από προστασία κύησης παρέχει και προστασία από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.
• Φυσικές μέθοδοι: Ημερολόγιο, παρακολούθηση θερμοκρασίας σώματος, τραχηλική βλέννη. Χαμηλή αποτελεσματικότητα, απαιτεί εκπαίδευση της ασθενούς.
• Μόνιμες μέθοδοι: Απολίνωση σαλπίγγων· αξιολογείται σε ζευγάρια όπου είναι βέβαιο ότι η οικογένεια ολοκληρώθηκε, συντονίζεται με το αρμόδιο κέντρο ως χειρουργική επιλογή.

Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα: Ο έλεγχος για χλαμύδια, γονόρροια, HPV, έρπητα, σύφιλη γίνεται σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου ή κατόπιν αιτήματος της ασθενούς. Το εμβόλιο HPV (Gardasil 9) συνιστάται ιδανικά μεταξύ 9–14 ετών, σε όψιμη φάση έως τα 26 έτη (σε ορισμένες χώρες έως 45)· τα χρονικά παράθυρα και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου συζητούνται λεπτομερώς στη συμβουλή.